Hjarta­ Ý Vatnsmřri

Grein, birt Ý VÝsbendingu 16. september 2013

═ VÝsbendingu var 2. september birt forsÝ­ugrein Sigur­ar Jˇhannessonar hagfrŠ­ings undir fyrirs÷gninni "Flugv÷llur Ý mi­ri borg". Ůar var leitast vi­ a­ telja lesendum vikuritsins tr˙ um a­ "landi­ undir flugvelli Ý Vatnsmřrinni sÚ of dřrt til ■ess a­ skynsamlegt sÚ a­ nota ■a­ undir flugv÷ll". ═ greininni voru einnig vissar s÷guskřringar h÷fundar ■ar sem sleppt er řmsum lykilatri­um, sem nau­synlegt er a­ minnast ß.

FlugfÚlag ═slands nr. 1 var a­eins me­ eina tveggja-sŠta flugvÚl ßrin 1919-1920, og FlugfÚlag ═slands nr. 2 rak ß ßrunum 1928-1931 einungis sjˇflugvÚlar ■ar sem engir flugvellir voru ■ß til ß ═slandi. Ţmis konar flugstarfsemi var ■ˇ Ý Vatnsmřrinni 1932-1940 ■rßtt fyrir a­ ■ar vŠri a­eins ein lÝtil flugbraut, t.d. reglubundin ve­urathuganaflug tveggja hollenskra Fokker D.VII flugvÚla ß ßrunum 1932-1933. Eftir stofnun FlugfÚlags Akureyrar 1937, sem var­ FlugfÚlag ═slands nr. 3, og var­ sÝ­ar ÷nnur grunnsto­in undir n˙verandi Icelandair, var mikil ßhersla l÷g­ ß ger­ flugvalla. Fyrsti uppdrßttur G˙stafs E. Pßlssonar verkfrŠ­ings af ReykjavÝkurflugvelli Ý Vatnsmřri er dagsettur 12. sept. 1937, og sendi FlugmßlafÚlag ═slands hann til bŠjarstjˇrnar ReykjavÝkur.

┴ ßrunum 1939-1940 lÚt skipulagsnefnd ReykjavÝkur gera "nßkvŠma rannsˇkn" ß sj÷ hugsanlegum stŠ­um fyrir ReykjavÝkurflugv÷ll, og mŠlti a­ henni lokinni eindregi­ me­ vali Vatnsmřrar. BŠjarrß­ ReykjavÝkur sam■ykkti ■ß till÷gu ß fundi sÝnum 8. mars 1940. Tveimur mßnu­um sÝ­ar var ═sland hernumi­ af breska setuli­inu, sem Ý oktˇber 1940 hˇf ger­ flugvallar Ý Vatnsmřri ß ■eim sta­, sem bŠjarrß­i­ haf­i ß­ur sam■ykkt. Flugv÷llurinn var formlega tekinn Ý notkun 4. j˙nÝ 1941, og afhentur Ýslenskum stjˇrnv÷ldum 4. j˙lÝ 1946.

═ greininni er minnst ß flugvallarnefnd, sem skila­ hafi skřrslu 1962, "en ekkert var­ ˙r framkvŠmdum". ╔g hÚlt a­ Úg Štti allar skřrslur um ReykjavÝkurflugv÷ll frß ßrinu 1960, ■egar Úg hˇf st÷rf hjß Flugmßlastjˇrn ═slands, - en ■essa hef Úg ekki! Merkara innlegg er eflaust frß "Flugvallarnefnd 1965-1967", undir formennsku Brynjˇlfs Ingˇlfssonar rß­uneytisstjˇra. ╔g vann t÷luvert me­ ■eirri nefnd, sem klofna­i Ý ni­urst÷­um sÝnum. Ůriggja-manna meirihluti vildi gera nřjan flugv÷ll, sem a­eins vŠri fyrir innanlandsflug. Tveggja-manna minnihluti lag­i hins vegar til stŠrri flugv÷ll sem gŠti ■jˇna­ bŠ­i innanlands- og millilandaflugi. Ůegar Hannibal Valdimarsson var­ samg÷ngurß­herra Ý j˙lÝ 1971 var­ hann einnig fÚlagsmßlarß­herra, og ■a­ var Ý ■vÝ embŠtti sem hann snarlega aflÚtti ÷llum fyrri h÷mlum ß nřbyggingar ß ┴lftanesi, - og ˙tiloka­i ■ar me­ hugmyndir um nřjan flugv÷ll ß ┴lftanesi.

Meginni­urst÷­ur skřrslu samrß­snefndar samg÷ngurß­uneytis og ReykjavÝkurborgar "ReykjavÝkurflugv÷llur - ┌ttekt ß framtÝ­arsta­setning" (aprÝl 2007) voru ■Šr, a­ n˙verandi flugv÷llur vŠri ß mj÷g gˇ­um sta­ frß sjˇnarmi­i flugsamgangna og flugrekenda, en rannsaka beri til hlÝtar m÷guleika ß flugvallarstŠ­um ß Hˇlmshei­i og L÷nguskerjum me­ tilliti til ve­urfars og flugskilyr­a. Rannsˇknir Ve­urstofu ═slands ß ve­urfari ß Hˇlmshei­i hafa sta­i­ undanfarin sex ßr. ═ upphafi lokaskřrslu hennar segir: "NothŠfisstu­ull flugvallar ß Hˇlmshei­i er einungis 92,8%. Flugv÷llur ß Hˇlmshei­i yr­i ˇnothŠfur Ý r˙mlega 28 daga ß ßri a­ jafna­i vegna ve­urs Ý sta­ 1-2 daga ß ReykjavÝkurflugvelli. Enginn hannar mi­st÷­ ߊtlunarflugs me­ svo lßgan nothŠfisstu­ul".

Me­ ■eirri reiknia­fer­, sem kynnt var Ý skřrslu samrß­snefndarinnar, og kennd var vi­ ParX, mß au­veldlega "reikna burt" řmis konar svŠ­i, lÝka Tj÷rnina og Arnarhˇl! Ůjˇ­hagslega vŠri eflaust hagkvŠmast a­ byggja einnig ■ar Ýb˙­ablokkir til a­ spara aksturstÝma borgarb˙a. Sennilega hafa borgaryfiv÷ld Ý New York ekki enn heyrt um ■essar reikningsk˙nstir ■vÝ ■ß vŠru ■au eflaust fyrir l÷ngu b˙in a­ reikna burt Central Park ß Manhattan, en gar­urinn er 340 hektarar a­ stŠr­, - samanbori­ vi­ ■ß a­eins 134 hektara, sem ReykjavÝkurflugv÷llur Ý Vatnsmřri nŠr yfir.

═ ParX ˙ttektinni er nŠsta lÝti­ a­ finna um ■ann fjßrhagslega ßvinning, sem fylgir flugvelli Ý Vatnsmřrinni, og snertir bj÷rgun mannslÝfa, m.a. vegna nßlŠg­ar hans vi­ mi­lŠgt hßtŠknisj˙krah˙s allra landsmanna. Um helmingur sj˙krafluga er skilgreindur me­ hŠsta forgangi, ■.e. a­ sj˙klingi ■urfi a­ koma ß LandspÝtalann eins fljˇtt og m÷gulegt er. ═ ■essu sambandi mŠtti vel hafa Ý huga ■au kostna­argildi, sem Vegager­ rÝkisins notar almennt Ý "Cost/benefit" ˙ttektum sÝnum, en ßri­ 2010 var hvert bjarga­ mannslÝf ■ar reikna­ ß um 500 millj.kr.

Ůa­ hlřtur ■vÝ a­ ja­ra vi­ efri m÷rk fßrßnleikans a­ birta n˙na Ý september grein um ni­urst÷­ur "kostna­ar- og ßbatagreiningu ß sta­setningu flugvallar", sem gerir rß­ fyrir Hˇlmshei­i sem besta kostinum, - stŠ­i sem hefur veri­ ˙rskur­a­ me­ ÷llu ˇhŠft fyrir ߊtlunarflugv÷ll. FlugfÚlag ═slands, sem hefur sinnt reglubundnu ߊrtlunarflugi til og frß ReykjavÝk Ý meira en 75 ßr hefur fyrr Ý ßr sta­fest a­ "■a­ vŠri galin hugmynd a­ leggja flugv÷ll sem vŠri loka­ur Ý tŠpan mßnu­." Isavia ohf., sem rekur alla flugvelli landsins, hefur einnig brÚflega sta­fest til ReykjavÝkurborgar, "a­ nřtingarhlutfall flugvallar ß Hˇlmshei­i sÚ ekki ßsŠttanlegt."

Fyrirs÷gn ■essarar greinar, "Hjarta­ Ý Vatnsmřri", er heiti samtaka, sem 16. ßg˙st s.l. bu­u Ýslensku ■jˇ­inni a­ andmŠla ■eirri ßrßs borgarstjˇrnar ReykjavÝkur ß hef­bundna flugstarfsemi Ý Vatnsmřri, sem felst Ý vanhugsa­ri till÷gu hennar a­ A­alskipulagi ReykjavÝkur 2010-2030. Ůegar greinin er skrifu­ 9. sept. h÷f­u um 66.000 ■egar skrß­ andmŠli sÝn ß vefsÝ­una www.lending.is, og enn 11 dagar til stefnu, ■egar undirskriftirnar ver­a formlega afhentar borgarstjˇrn ReykjavÝkur og Al■ingi.

Leifur Magn˙sson
verkfrŠ­ingur



Skrifa­u undir stu­ning vi­ flugv÷llinn Ý Vatnsmřri